Karbon kredisi nasıl oluşur?
Bir karbon kredisi, atmosferden uzaklaştırılmış ya da salınması önlenmiş bir ton karbondioksit eşdeğerini temsil eder. Ağaçlandırma projelerinde kredi, ağaçların gövde, dal ve kök biyokütlesinde ve toprakta biriken karbondan hesaplanır.
Hesap, projenin başındaki durumla karşılaştırmalı yapılır. Bu yüzden süreç, toprağın başlangıçtaki karbon stokunu ortaya koyan analizle başlar; sonraki her ölçüm bu çizginin üzerine eklenen karbonu gösterir.
Neden orman arazisi kullanılamaz?
Karbon piyasası yalnızca proje olmasaydı gerçekleşmeyecek karbon bağlamayı ödüllendirir. Zaten orman olan bir alan, üzerinde yeni bir proje kurulsa bile yeni karbon bağlamış sayılmaz. Bu nedenle projeler orman vasfı taşımayan arazilerde, sıfırdan kurulan ormanlarla yapılır.
Neden sertifika gerekir?
Karbon alan şirket, satın aldığı tonun gerçekten bağlandığını, kalıcı olduğunu ve başka birine satılmadığını gösterebilmelidir. Bağımsız doğrulama ve seri numaralı sicil kaydı bu güvenceyi sağlar; sertifikasız karbon ise aynı piyasada sertifikalının küçük bir kesrine alıcı bulur.
| Sertifikalı karbon | Sertifikasız karbon | |
|---|---|---|
| Ölçüm | Uluslararası metodolojiyle, sahada ve havadan | Beyana dayalı tahmin |
| Doğrulama | Bağımsız denetçi | Yok |
| Kayıt | Uluslararası sicilde, seri numaralı | Kayıtsız |
| Alıcı | Raporlama yükümlülüğü olan şirketler | Sınırlı, gönüllü |
| Fiyat | Piyasa fiyatı | Sertifikalının küçük bir kesri |
Kimler karbon kredisi satın alır?
Emisyonlarını raporlamak ve azaltmak zorunda olan şirketler, azaltamadıkları kısmı doğrulanmış kredilerle dengeler. Avrupa’ya ihracat yapan üreticiler, emisyon yoğun sektörler ve sürdürülebilirlik taahhüdü veren kurumlar bu talebin başlıca kaynağıdır.
Türkiye’de durum ne?
Türkiye’de iklim mevzuatı ve emisyon ticaret sistemine geçiş hazırlıkları sürüyor. Karbon yutak alanı projelerinin uygulama esasları henüz kesinleşmedi. Bir ormanın karbon üretmesi yıllar aldığı için sahadaki hazırlığa bugünden başlamak, kurallar netleştiğinde hazır olmayı sağlar.